Bilim

Yapışık İkizler Neden Olur?

Siyam ikizleri aslında tek yumurta (özdeş) tek amniyotik membran, tek koryonik ikizlerdir. Ancak organ gelişimi başladıktan sonra döllenmiş yumurta yarıldıkça tam ayrılma meydana gelir. Bebek bölünme aşamasına göre farklı bölge ve derecelerde gelişir ve birbirine bağımlıdır.  Hatta ve hatta bazen iki bebekle bir organı paylaşır. Siyam ikizleri tek yumurta ikizleri olduklarından, her zaman aynı cinsiyettedirler. Kızlar arasında görülme oranı erkeklerin üç katıdır. Her 40.000 doğumda biri yapışık ikiz olarak gerçekleşir. Ancak canlı doğumlara bakıldığında her 200.000 canlı doğumda bir yapışık ikiz olarak gerçekleşir. Etkileyen faktörler arasında, genetik ve çevresel faktörler suçlanmıştır, ancak kanıtlanmış bir neden hala bulunamamaktadır. Peki yapışık ikizler neden olur?

 

Yapışık İkizler Neden Olur ?

Yapışık ikizler (Siyam ikizi), döllenmeden 12-13 gün sonra ortaya çıkan monozigotik-embriyonik diskin geç veya eksik bölünmesi sonucu ortaya çıkar. Bunun nedeni tam olarak anlaşılamayan ancak son zamanlarda adı geçen haberlerde sıkça görüldü. Bu yapışma durumu genellikle simetrik olmakla birlikte nadiren asimetrik olabilir. Ölüm oranları yüksektir. Ölümler genellikle doğumda ve doğumdan birkaç ay sonra gerçekleşir. Araştırmalar gösteriyor ki hem genetik hem de çevresel faktörlerin bu anormalliğe neden olduğu biliniyor. Ancak hangi faktörün etkili olduğu tam olarak bilinmiyor. İnsidans tahminleri her gebeliğin 1/100000 ila 1 / 50000’ü arasında değişmektedir. Ancak tüm ikiz gebeliklerde 1/650 ila 1/950 arasındadır. Monoamniyotik ikizler (rahimde aynı amniyotik keseye sahip olan ancak iki farklı göbek kordonu birbirine bağlı ikizler) 1/400 olduğuna inanılıyor.

Yapışık ikizler, birleştikleri bölgeye göre 5 ana grupta incelenir. İşte o bazı gruplar;

  • Torakopagus, (kalp ve karaciğer gibi) ortak kullanımıyla oluşan ve en yüksek oran (% 74) sahip olan
  • Kraniofagu, Kafatasına yapışan ikizlerdir.
  • İschiopagus, vücudun alt kısmından birleşik olan.
  • Omfalopagus, karaciğer ve kolon yapışılması durumu.
  • Pigopagus (Pygopagus) kuyruk sokumu ile birbirine bağlı  olarak adlandırılmaktadır.

Günümüzde ultrason görüntülerinden elde edilen verilerle aile üyeleri ve doktor arasında konuşmak mümkün olup, annenin isteği üzerine gebelik sonlandırılabilmektedir. Çok düşük hayatta kalma oranları nedeniyle, sonlandırma oranı yüksektir. Yapışık ikizler, birleştikleri bölgeye göre 5 ana grupta incelenir.

Yapışık İkizlerin Ayrılması

İkizlerin ayrılmasıyla ilgili ilk tıbbi başarı 1689’da gerçekleşti ve göbek kısmından kaynaşmış ikizler başarıyla ayrıldı ve hayatlarını sürdürebildi. Bugüne kadar kaydedilen yaklaşık 100 ameliyat başarıyla gerçekleştirildi ve ikizlerden bir veya ikisi hayatta kaldı. Bununla birlikte, ikizler ayrıldığında ortaya çıkan organ yetmezliği, solunum yetmezliği ve gelişimsel zorluklar gibi sorunlardan erken ölen vakalar da vardır. Ortak organların ve hastaların kardiyovasküler sisteminin anatomisinin incelenmesi ve dikkate alınması gerektiğinden, cerrahi ayırma yöntemi her hastaya uygulanamaz. Günümüzde gelişen teknolojiyle birlikte, Siyam ikizlerinin ayrılma oranı önemli ölçüde artmış ve uzun yıllar yaşamalarına olanak sağlamıştır. Tecrübe, erken teşhis ve tedavinin önemini göstermektedir ve en uygun müdahale zamanının 4. ayda rahimde olduğu tespit edilmiştir. Günümüzde geliştirilen ayırma yöntemleri ile sıklıkla dile getirilen etik ve felsefi tartışmalar da olmuştur. Bu argümanlardan biri, kardeşlerden birinin cerrahi bir ayrılık sırasında feda edilmesidir. Ameliyat sırasında belirli organların (özellikle kalp, karaciğer ve akciğerler) birbirine bağlanması nedeniyle, bazı durumlarda sağlıklı bir kardeş için zayıf bir kardeş feda edilebilir.

Tarihte Yapışık İkizler

Bilinen en eski siyam ikizlerinden biri, Biddenden Maids olarak da bilinen Mary ve Eliza Chulkhurst’tur. 1100 yılında İngiltere’de doğan çocuklar 34 yıl bu şekilde yaşadılar. Kalçalarından ve omuzlarından birbirlerine yapışık olan kızlar muhtemelen pyopagus ikizleriydiler. Kardeşlerinden birinin ölümünden sonra, doktorlar diğer kardeşi cerrahi olarak ayırarak hayatta kalma şansı vermeyi umdular, ancak kabul etmedi ve birkaç saat sonra öldü. 16. yüzyılda yaşayan Fransız cerrah Ambroise Pare, siyam ikizlerinin doğa kanunlarına aykırı olduğuna inandı ve bu anormal durumu açıklayan çeşitli teoriler ortaya attı. Ona göre, siyam ikizleri tanrının gazabını, şeytan’ın mülkiyetini, tanrının güç gösterme iradesini yansıtmaktaydı. Yine Pare’e göre hamilelik sırasında çok dar kıyafetler giyen bir kadın, küçük rahmi veya uygun olmayan şekilde oturmuş rahim bu garip duruma neden oldu. Ne yazık ki, nedenleri açıklanamayan Siyam ikizleri tarihsel olarak aşağılanmış, dışlanmış, aforoz edilmiş ve hatta bazen sirk gösterilerinde kullanılmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu