Nedir

Sanat Felsefesi Nedir?

İnsanlar güdüleri gereği güzel olana meylederler. Güzel olanı ararlar. Bu güzel olanı aramada önemli olan şey estetik hazdır. Sanat ise güzel olanı yapma işidir. Sanat, estetik duygulara hitap eder. Bundan başka sanat akımları da olsa da genel anlamıyla sanat; güzel ve estetik olandır diyebiliriz. Dolayısıyla sanat felsefesi de insanın sanat ile olan ilişkisi üzerine düşünmek ve onu incelemek üzerine kurulmuştur. Bu yazımızda “Sanat felsefesi nedir?” sorusunun cevabını vermeye çalıştık.

Öncelikle sanat, insana dairdir ve bir şeye sanat diyebilmemiz için o insan elinden çıkmış olmalıdır. Ayrıca bir şeye sanat eseri diyebilmemiz için o şey özgün olmalıdır yani eşsiz olmalıdır. Şimdi sanatın özelliklerini açıkladığımıza göre, felsefede sanat ile ilgili ortaya atılmış olan farklı görüşleri inceleyelim.

İlgili Makaleler

sanat 002

Taklit Olarak Sanat

Sanatçının doğayı taklit ederek sanat yaptığı konusundaki ilk fikir Aristoteles çıkışlıdır. Daha sonra Platon da idealar kuramında aslında bundan bahseder. İdealar kuramında her şeyin insanın zihni ile ilgili olması, insan zihninin doğada gördüklerini taklit etmesinden ibarettir. Alman filozof Alexandre Baumgarten de madde ve ruhun tamamen ahenk içinde olduğunu ve sanatların doğayı taklitten ibaret olduğunu savunmuştur.

Yaratım Olarak Sanat

Hegel’e göre ise sanat bir yaratım sürecinin sonucudur. Ona göre sanat, sanatçının ruhundakilerin sanat eserine aktarımıdır. Bu aktarım, heykelde ve mimaride maddeye çokça bağımlıyken, resimde daha özgür, edebiyat ve müzikte ise tamamen özgürdür.

George Santayana ve John Dewey‘e göre ise sanat, sanatçının çevresi ve doğa ile olan etkileşimi sonucu meydana gelir. Sanatçı, çevre ile etkileşimi sonucunda bir kişilik oluşturur ve bu kişiliğin yansıması ile sanat eseri meydana gelir.

Oyun Olarak Sanat

Bazı filozoflara göre ise sanatın kaynağı insanın eğlenme ve oyun oynama isteğidir. İnsanın iş, stres ve hayat şartları gibi nedenlerle sıkılmasından sonra tamamen amaçsız bir biçimde oyun oynama isteği, sanatı oluşturur.

  • Charles Bordele’e göre sanat tam da yukarıda anlattığımız biçimde ortaya çıkmıştır.
  • E. Groesse’ye göre sanatın amacı kendisinden gelir. İnsan oyun isteği sonucu kendiliğinden sanat yapar. Buna göre sanat, insanın eğlence isteğinin kendisidir.
  • Benzer şekilde Schiller de insanın kendini bulabildiği en iyi ortamın estetik dünyası olduğunu, bunu da en iyi şekliyle oyun oynarak yapabildiğini söylemiştir.
  • Croce, “Sanat, oyun değilse de o türden bir faaliyettir” demiştir. Ona göre, sanat oyuna indirgenmese de oyun türündendir. Sanatın arkasında, sanatçının özgürlüğü vardır.

Felsefe Bilim 2

Sanat Felsefesinin Soruları

Aşağıda sanat felsefesinde karşımıza en çok çıkan problem ve soruları listeledik. İşte sanat felsefesinin soruları:

  • Sanat nedir?
  • Sanatsal olan şey nedir?
  • Sanat eserleri ahlaka uygun olmak zorunda mıdır?
  • Sanat topluma faydalı olmak zorunda mıdır?
  • Sanatlar nasıl sınıflandırılabilirler?
  • Ortak estetik yargılar mümkün müdür?
  • İnsanların estetik beğenisini neler etkiler?
  • İyi beğeni diye bir şey var mıdır?
  • Sanat zevki tartışılabilir mi?

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu