BilimGenel

Kütle Çekim Kuvveti Nedir?

Kütle çekim kuvveti, bir kütleye sahip olmakta olan herhangi bir cismin diğer bir cisim ya da cisimlere uyguladığı kuvvete verilen isimdir. Kütle çekim, fizik içerisinde bulunan dört temel kuvvet arasında en zayıf olanıdır; güçlü kuvvetten yaklaşık 1038 kat daha zayıf, elektro manyetik kuvvetten 1036 ve zayıf kuvvetten 1029 kat daha zayıf bir kuvvettir. Bu durumu özetlemek gerekirse, atom altı parçacıkların seviyesinde belirgin bir etkisi bulunmamaktadır. Tam tersine mikroskobik ölçekte bakıldığında hakim güçtür ve astronomi cisimlerinin şeklinin oluşmasında ve yörüngesinin belirlenmesi hususunda aktif güçtür.

Kütle Nedir?

 Kütle Nedir? Bilmiyorsanız yazımızı Okuyabilirsiniz!

 

Kuvvetler, bir nesneyi / cismi ötekine çekmekte olan ya da diğer bir nesneden iten şeylerdir. Daha önce de bahsettiğimiz üzere günümüzde bilim insanları, dört adet temel kuvvetten söz etmektedir. Bu dört kuvvet; güçlü kuvvet ve zayıf kuvvet yalnızca atomların merkezinde etki göstermektedir. Elektromanyetik kuvvet, aşırı yüklü nesneleri yönetmektedir (elektronlar, protonlar ve bir halı üstünde hareket eden çoraplar vb.)  kütle çekimi, kütlesi bulunan cisimleri yönetir.

Kütlesi mevcut olan her şeyin kütle çekimi de mevcuttur. Kütlesi büyük olan bir cismin kütle çekimi doğru orantılı bir şekilde daha büyüktür. Diğer bir yandan cisimler arasındaki mesafe arttığı taktirde kütle çekimi de azalır. Bu yüzden, cisimler birbirlerine ne kadar yakın konumda olurlarsa, kütle çekimleri de o kadar güçlü olmaktadır. Dünya‘nın yerçekimi bütünüyle kendi kütlesinden gelmektedir. Bu kütlenin tamamı bedeninizin bütününde birleşik kütlesel bir çekim yaratmaktadır. Vücut ağırlığınızı oluşturan temel şey de budur ve eğer ki Dünya’dan daha az kütleli bir gezegende bulunsaydınız, ağırlığınız buradakinden daha az olurdu.

Kütle çekim kuvveti formülü

Kütlesi mevcut olan her bir cisim diğer mevcut kütleye bir çekim uygulamaktadır. Buna Jüpiter de dahil, Dünya da ama en önemlisiyse; bizlerde uygularız sıradan bir cisimde (kütlesi bulunan) uygular. Bugünün gençleri bunların hepsine yer çekimi demeyi adet haline getirmişlerdir, lakin bu yanlıştır. İnsanın uyguladığı insan çekimi, Mars’ın uyguladığı Mars çekimi olur mu? Bu bahsettiğimiz durum dolayısıyla adı yer çekimi değil de kütle çekimidir. İki cismin birbirine uyguladığı kuvvet, onların kütlelerinin çarpımını aradaki uzaklığın karesine bölersek ve elde ettiğimizi de çekim sabiti adı verilen sabit bir sayı ile çarparsak söz konusu bahsettiğimiz bu kuvveti elde ederiz.

Formül : F=G*(m1*m2/r2)

Kütle çekim potansiyel enerjisi

Bir cismi etkileyen Fg=mg kütle çekim kuvvetinin büyüklüğü ile cismin yüksekliğinin çarpımına kütle çekim potansiyel enerjisi denir ve Ug ile gösterilir. Potansiyel enerjinin birimi işin birimi ile birebir aynıdır yani birimi Joule’dür.  Kütle çekim kuvvetin cisim üstünde yapmış olduğu işin, sistemin kütle çekim potansiyel enerjisindeki
değişimin negatifine eşittir.

Astronomi Nedir? Bilmiyorsanız yazımızı Okuyabilirsiniz!

 

Kütle çekim yasası

Newton’un evrensel kütle çekim yasası birazdan bahsedeceğimiz gibi ifade edilir; Her bir noktasal kütle diğer noktasal kütleyi, ikisini birleştiren bir çizgi doğrultusundaki bir kuvvet ile çeker. Bu bahsettiğimiz kuvvet bu iki kütlenin çarpımıyla doğru orantılı, aralarındaki mesafenin karesi ile ters orantılıdır.

Newton’ın evrensel kütle çekimi yasasının mekanizması; bir nokta kütle (m1) diğer bir nokta kütleyi (m2) iki kütlenin çarpımı ile doğru, aralarındaki (r) uzaklığının karesi ile ters orantılı olacak büyüklükteki bir F2 kuvveti ile çeker. Kütlelerden ve bu kütlelerin aralarındaki uzaklıktan bağımsız olarak |F1| ve |F2| kuvvetlerinin büyüklükleri her zaman birbirine eşittir. G kütle çekim sabitidir.

Kütle çekim kuvveti örnekleri

  • Masanın üzerinde duran kitabı kaldırdığınızda, koskoca Dünya’nın o kitaba uyguladığı kütle çekime meydan okumuş olursunuz.
  • Bir diğer Kütle çekim kuvveti örneği, Dünya ve diğer güneş sistemindeki gezegenlerin güneşin etrafında dönmesini sağlar.
  • Dünya ile her birimizin arasında bir kütle çekimi mevcuttur, ayaklarımızın zemine basmasını sağlayan da budur. Güneş ve Dünya arasında da kütle çekimi vardır; Dünya’yı Güneş’in etrafındaki yörüngesinde tutan bu çekim kuvvetidir.
  • Zıpladığınızda uzaya süzülmek yerine yere inmeniz.
  • Eşyaları fırlattığınızda ya da yüksekten bıraktığınızda aşağı düşmesi.

Kaynak: https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C3%BCtle

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu