Bilim

Kelebeklerin Yaşam Döngüsü

Kelebeklerin yaşam döngüsü dört farklı aşaması bulunmaktadır:

  • ilk aşama: yumurta
  • ikinci aşama: larva ( tırtıl )
  • üçüncü aşama: pupa ( koza ya da krizalit )
  • dördüncü aşama: yetişkinlik

Bu değişim sürecine başkalaşım ( metamorfoz ) adı verilmektedir. Metamorfoz, dişi kelebeklerin iğne başına benzer büyüklükteki yumurtalarını bir yaprağa bırakması sonucu başlar. Yaprağa yumurtalarını bırakmalarının sebebi, yaprakların dünyaya gelecek tırtıllar için besin kaynağı olmasından dolayıdır. Yumurta dönemi yaklaşık birkaç gün sürer ve yumurtaların kırılması sonuçu içinden tırtıllar çıkar. Yaklaşık iki haftalık bir süreç olan bu dönemde tırtıllar en az dört ila beş kez deri değiştirmektedirler. Pupa ( koza ya da krizalit ) döneminde ise tırtıl kendisini yaprağa baş aşağı şeklinde asarak bir kabuk oluşturur. Yaklaşık olarak koza içerisinde 1 hafta gibi bir süre kalır. Kelebek türüne bağlı olarak koza içerisinde bulunma süreli değişkenlik gösterebilir. Çünkü bazı kelebek çeşitleri pupa döneminde hazır olarak beklerler.  Kelebek koza içerisinden çıkarak kanatlarının içerisine kan pompalar ve yaklaşık bir iki içerisinde uçmaya başlarlar.

İlgili Makaleler

Kelebekler Hakkında

Kelebekler, hayvanlar alemi içerisinde yer alan eklem bacaklılar kategorisinde yer almaktadırlar. Güvelerde bu gruba dahildir. Antarktika dışında dünyanın hemen her yerinde gözlenebilirler.

Kelebeklerin bitkiler dünyasında çok önemli bir yeri bulunmaktadır. Polenleri bir bitkiden diğerine taşıyarak sebzelerin, meyvelerin ve çiçeklerin yeni tohumlar oluşturmasına yardımcı olurlar. Hayvanlar alemi göz önüne alındığında ise kelebekler besin zincirinin en alt kategorileri arasında yer almaktadır. Memeliler, böcekler ( özellikle tırtıl hallerinde iken ) ve kuşlar için besin kaynakları arasındadır. Kelebekler soğukkanlı canlılardır, yani vücutları içerisindeki sıcaklıkları ortama uyum sağlayamazlar bu yüzden kış uykusuna dalabilirler. Kış şartlarına çok dayanamadıkları için korunaklı alanlarda kış uykularına dalarlar. Ağaçların kütük ve soyulmuş kabuk gibi yerlerini kendilerine kışlık bir alan olarak kullanırlar. Herhangi bir döngü aşamasında ( yetişkin, pupa, larva, tırtıl ) uyuyabilirler fakat genel olarak her kelebek türü yalnızca bir aşamada uykuda kalır. Kelebekler doğa güzellikleri açısından insanlar tarafından çok sevilen hayvanlardır. Renkli ve birbirinden varyasyonlu türleri ile kelebekler adeta göz kamaştırmaktadır.

Kelebekler Ne İçer Ne Yer?

Kelebeklerin hayvanlar ve bitki alemine oldukça faydaları olduğu bilinmektedir. Peki kelebekler ne içer ne yer? gibi sorular bütün insanlar tarafından araştırılmaktadır. Yapılan bilimsel çalışmalar ise bu konuda hakkında şunları göstermektedir:

Kelebekler tırtıl aşamalarında iken, yaprak ve benzeri bitki parçalarını ağızları sayesinde koparıp çene kısımları ile öğütürler ve çiğnerler. Tırtılların ihtiyacı oldukları bütün her şeyi yeme işlemini bitkilerden aldıklarından dolayı su içmelerine gerek yoktur. Kelebekler, tırtılların aksine daha geniş alanlarda kendiler uygun besin arayabilir ve etrafta dolaşabilirler. Kelebeklerin büyük bir kısmı genellikle çeşitli sıvılarla beslenir ve çiçek nektarını tercih ederler. Kelebeklerde ağız diye yapı bulunmamaktadır. Bunun yerine hortum şeklinde iki adet tüpleri vardır. Ayrıca tat alma duyuları ise ayak kısımlarındadır. İlk olarak ayaklarını kullanarak besini kontrol eder ve daha sonra iki adet tüpü ile sıvıları emerler. Tüpleri kullanmadığı zamanlar içerisinde ise spiral bir hale getirerek kapatırlar.

Kelebekler Nasıl Çiftleşir?

Erkek kelebekler kanatları doğru desen ve renkte olan dişi kelebekleri ararlar. Erkek bir kelebek çiftleşmek için uygun dişi bir kelebek gördüğünde dişi kelebeğin yakınlarında uçmaya başlar. Erkek kelebek bu esnada feromon adı verilen kimyasalları bırakarak kanatlarını çok hızlı bir şekilde çarpmaya başlar. Özel bir dans türü de sergileyebilirler; eğer ki dişi kelebek bu dans ile ilgilenirse erkek kelebek ile beraber dans etmeye başlar. Çiftleşme sürecinde dişi kelebeğe erkek spermi geçmektedir. Yumurtalar dişinin yumurtlama tüpünden geçerek sperm tarafın döllenir. Erkek kelebekler genel olarak çiftleşme işlemi bittikten sonra ölürler.

Renkli kanatlara sahip kelebekler diğer kelebekler için işarettir. Böceklerin kendi türlerini karışık habitatta tanımlarını oldukça mümkün kılar. Renkler ayrıca dişi ve erkekleri ayırt etmeyi sağlamaktadır. Bu durum ise kelebeklerin eş aramalarında çok büyük bir öneme sahiptir.

Renkler karanlık durumları pek bir işe yaramadığı için geceleri uçan kelebekler eş arayışlarında kimyasal ve akustik sinyaller kullanmaktadır. Dişi ve erkek kelebekler iletişim kurabilmek için koku salarlar.

Kelebekler Ne Kadar Uzağa Uçabilmektedir?

Kelebeklerin çok farklı renkte ve türde kanatları bulunmaktadır fakat kanatlı çok güçlüdür. İnce kanatlı kelebekler hızlı bir şekilde uçarak çok sık bir şekilde yer değiştirirler. Geniş kanatlılar ise uzun uzun süzülürler. Bazı kelebek çeşitleri inanılmaz uzak yerlere uçabilmektedir. Kış aylarını daha sıcak bir yerde geçirebilmek için yaklaşık 5.000 kilometreden daha fazla uzaklara göç ederler. Kral kelebekleri soğuklar gelmeden hemen önce, yaklaşık 3.200 kilometre yol almaktadırlar. İki ay gibi bir zaman içerisinde uçuşunu gerçekleştirirken nektarla beslenmektedirler. Bazı bilim insanları kelebeklerin yön tayinin bulutlar içerisinden süzülen ışık dalgaları ile yaptığını düşünmektedir. Diğerleri ise kelebeklerin Güneş’in bulunduğu konumu bir pusula şeklinde kullanarak yollarını bulduklarını savunmuştur. Milyonlarca kelebek türü her yıl güneye yolculuk yapmaktadır. Fakat yavrulamak için bahar aylarında tekrar kuzeye gitmektedirler.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu