Bilim

Immanuel Kant’ın Felsefesi

Immanuel Kant’ın Felsefesi başlıklı bugünkü yazımızda onun felsefeye katkılarını öğreneceğiz. 1724-1804 yılları arasında yaşamış ünlü Alman filozofu Immanuel Kant ölümünün üzerinden iki asırdan daha uzun bir süre geçmesine rağmen, eserleri ile etkin bir isim olarak günümüze kadar gelmiştir. Immanuel Kant ve Felsefesi başlıklı bugünkü yazımızda onun felsefe kavramına kısa bir bakış atacağız. İyi okumalar…

Immanuel Kant’ın Felsefesi

Immanuel Kant’ın felsefesi, epistemoloji, eleştiricilik, analitik ve sentetik yargılar, aşkın felsefe, duyulur-düşünülür dünya ayrımı, ahlak, irade,  metafizik, yargı yetisinin eleştirisi, din ve tarih felsefesi üzerine çalışmalarına dayanır.

İlgili Makaleler

Modern felsefenin gelişimine paralel olarak Kant, bilgi kuramını ön plana çıkartmıştır. Onun gözünde bilim, öncülleri kesin olan ve yöntemleri, tıpkı Hume gibi felsefi bir kuşkuculuk benimsenirse sorgulanabilen evrensel bir disiplindir. Kant, felsefenin ilk olarak bilimi temellendirmek ve daha sonra ahlakın ve dinin rasyonelliğini savunmak olduğunu söylemiştir. Bunun için, Descartes’ın rasyonalizmi ve Hume’un emprizminden yola çıkarak, transsendental epistemolojik idealizm kuramını geliştirmiştir.

800px Kant gemaelde 3
Immanuel Kant’ın Felsefesi
Immanuel Kant Kimdir? adlı yazımızı buradan okuyabilirsiniz.

Kant ve Bilgi Felsefesi

Kant’ın Bigi Felsefesine getirdiği eleştiriler onun için dönüm noktasıdır. Kant’ın Felsefesine göre deneyci düşüncenin bilgiye ulaşma tarzında bir sorun vardır. Eğer, deneycilerin dediği gibi tüm bildiğiniz ya da tüm biriktirdiğiniz belirli duyumsamalar  ya da belirli izlenimler ise o zaman mutlak ve evrensel bilgiye nasıl ulaşılır? Yani, zihnin bilimsel doğruları kavramasını mümkün kılan sebep-sonuç ilişkilerini nasıl açıklanabilir? Kant bunun için kritisizmi kullanır.

Kant’ın kendi bilgi felsefesi, insanların şeyleri “nasıl” bildikleri meselesini yeniden şekillendirmiştir. İnsanların dünyayı gözlemleyen pasif algılayıcılar olduğunu söylemek yerine, Kant inanmıştır ki insanlar dünyayı bilirken aktiftir.

Immauel Kant’ın felsefesine göre, zihni listeleyen, kodlayan “kavram kategorileri” vardır. Zihin, zihin gözüyle filtrelenmemiş hiçbir şeyi deneyimleyemez. Yani, gerçekliğin hakiki yapısını asla bilinemez. Kant’ın iddiası aslında “algı gerçekliktir” anlayışıdır.  Ona göre, herhangi bir bilgiye sahip olabilmek için zihnin daha öte bir dizi organizasyon prensibinin olması gerekir. Bu prensiplere zihinde, anlama yetisinde rastlanır.

Kant ve Kritisizm

Kritisizm; insan zihninin gücüne ve insanın neyi bilip bilemeyeceğine dair araştırmadan meydana gelen ve insan aklının bir takım olanak ve sınırları olduğunu savunan felsefe akımı.

Kant ve Kritisizm konusuna bakacak olursak, Kant, felsefede rasyonalizm ve ampirizmin bir sentezini yapmıştır. Ona göre, deneyden önce gelen hiçbir bilgi yoktur. Ancak bu tüm bilgilerimizin deneyden geldiği anlamına da gelmez. Tün bilgilerimiz deneyle başlar fakat bu sadece deneyin ürünü değildir. Özetle, bilgi deneyle başlasa da  deneyle son bulmaz. Bilgi için deney verilerini düzene sokacak bir öge daha gereklidir ki bu da akıldır. Kant, insan zihninde apriori (önsel) bir bilgi olduğunu savunur. Doğuştan var olduğunu söylediği şey aklın kategorileri yani formlarıdır.  Kant’a göre, akıl deneyden gelen hammaddeyi bu kategoriler sayesinde biçimlendirir ve bilgiye dönüştürür. Bir kısım bilgi de aposteriori olarak sonradan elde edilir.

Immanuel Kant’ın felsefesinde bilginin iki kaynağı vardır; akıl ve deney. Deney, dış dünyaya dair bilgilerimizin ham maddesini verir. Akıl ise bu ham maddeyi düzenleyerek kalıba sokar.

GettyImages 171085185 573381f23df78c6bb0a28a52
Immanuel Kant

Kant ve Ahlak Felsefesi

Kant ve Ahlak Felsefesi‘ne göre Kant, evrensel bir ödev ahlakını savunmaktadır. Bu düşüncesiyle, insanların her şartta kurallara uymalarını öngörmektedir.  Ona göre ahlakın kaynağı hiçbir zaman tecrübe olamaz. Immanuel Kant’ın Felsefesine göre İnsanlarda bir iyilik iradesi vardır ve bu irade davranışları menfaat gözetmeksizin ortaya koyar. İnsanlar bu iradeyi, numenden kazanmaktadırlar.

 

Kaynak: https://www.academia.edu/17856294/Kant_Felsefesi

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu