Bilim

Immanuel Kant Kimdir ?

Aydınlanma Çağı… 18. yüzyıl Avrupa’sına damgasını vurmuş ve buna bağlı olarak toplum, sanat ve felsefe gibi pek çok alanda büyük değişimlerin yaşandığı dönem. Bu dönem düşünürleri dinden doğaya, toplumdan devlet yapısına çoğu konuya eleştiriler getirmişlerdir.  Hiç şüphesiz onlardan biri de  Alman filozof Immanuel Kant’tır. “Aklını kendin kullanma cesaretini göster” sözü ile Aydınlanmanın parolasını bizlere fısıldamıştır. Peki Immanuel Kant kimdir ? Rasyonalizm, deneycilik ve eleştirel felsefenin babası olan filozofumuz acaba neler söylemiştir ? Haydi gelin, gelmiş geçmiş en büyük metafizikçilerden olan Kant’ı  bu yazımızla daha yakından tanıyalım.

kant quem foi historia contribuicoes para a filosofia e principais obras

Karl Marx Felsefesi Adlı Yazımızı Okumak İçin Buraya Tıklayabilirsiniz.

Kant’ın Yaşamı

 Alman felsefesinin kurucularından olan Kant (22 Nisan 1724- 12 Şubat 1804). Doğu Prusya’nın Königsberg kentinde doğdu. Ölünceye kadar burada yaşadı. Henüz 8 yaşındayken,  bir papazının yönettiği  ve bir Latin okulu olan Pietist okuluna giden Kant, muhtemelen Latin klasiklerine, özellikle de natüralist şair Lucretius’a olan sevgisini burada kazanmıştı. 1740 yılında Königsberg Üniversite’sin İlahiyat öğrencisi olarak kaydoldu, burada teolojisi dersleri alıp vaazlar verdi. Eğitimini sırasında bir süre özel öğretmenlik yapan Kant,1755 yılında master derecesi ile mezun oldu.  Daha sonra üniversitede, sosyal bilimlerin çeşitli alanlarında dersler vermeye başladı.  Başlangıçta astronomi ve fizik üzerine yazılar yazdı. 1755 yılında Uranüs gezegeninin varlığından söz ettiği “Evrensel Doğal Tarih ve Cennetlerin Teorisi” adlı çalışmasını yazdı. 1770 yılında Königsberg’de  mantık ve metafizik kürsüsüne atandı. Saf Aklın Eleştirisi ve Pratik Aklın Eleştirisi  adlı çalışmalarıyla ahlak felsefesine önemli katkılarda bulundu.  Üniversitedeki  görevini, ölünceye kadar, kırk yılı aşkın bir süre devam ettirdi.

İlgili Makaleler

Bir Felsefe Devi Olarak Kant

“Sapere aude! Bilmeye cesaret et! Aklını kullanma yürekliliğini göster! Bir felsefe devi olarak Kant’ın Aydınlanma sloganı 18. yüzyılın önde gelen aydınlarının ve bilginlerinin de paylaştığı ortak görüşün özeti gibidir.  O, modern felsefenin gelişimine paralel olarak bilgi kuramını ön plana çıkartmıştır. Buna göre bilim, liderleri kesin olan ve yöntemleriyle ancak Hume’ da olduğu gibi felsefi bir kuşkuculuk taşıdığı müddetçe sorgulanabilen evrensel bir disiplin olur.

Kant, felsefenin temel misyonunun bilimi temellendirmek, ardından ahlak ve dinin rasyonelliğini savunmak olduğuna inanmıştır. Bu amacı gerçekleştirmek için, Descartes’in rasyonalizmi ve Hume’un empirizminden bazı ögeleri alarak transsendental epistemolojik idealizm diye bilinen kendi bilgi kuramını meydana getirmiştir. Bilimin felsefi temellerini gösterdikten sonra, ödev ve özgürlük düşüncesi üzerinden Hristiyan ahlakını savunma çabası göstermiştir. O, duyular aracılığıyla deneyimlediğimiz dünya (fenomenal) ile duyusal olmayan dünya (numenal) arasında  ayrım yapmıştır.

immanuel kant

Eserleri

Bugün Kant’tan bizlere kalan pek çok eser vardır. Hiç şüphesiz bunlardan en ünlüsü 1781’de basılan ve orijinal adı ile  Kritik der reinen Vernunft olan  Saf Aklın Eleştirisi‘dir. Bu eserde David Hume’un, olaylar arasında bir neden-sonuç ilişkisi olduğu önermesinin kanıtlanamaz olduğu düşüncesinden yola çıkarak; saf aklın mümkün olamayacağına dair ürettiği skeptik bakışına çözüm üretmeye çalışmıştır.

Bir diğer ilgi çekici eseri, 1795 tarihli Türkçeye Ebedi Barış Üstüne Bir Deneme’olarak çevrilen Zum ewigen Frieden’dir . Bu çalışmada özgür devletlerden kurulu uluslar federasyonundan söz etmektedir. Burada her ne kadar devletler arasındaki savaşları bitirerek kalıcı barışlar sağlayacak kalıcı ilkelerden söz edilse de devletler hukuku ve politika ile ahlak arasındaki ilişkiye işaret eden bölümlerde yer alır. Diğer eserleri ise şunlardır:

  • Bir Bilim Olarak Sunma Hakkına Sahip Olacak Gelecekteki Her Metafiziğe Prolegomena, (Prolegomena zu einer jeden künftigen Metaphysik die als Wissenschaft wird auftreten können)
  • ‘Aydınlanma Nedir?’ Sorusuna Cevap, (Beantwortung der Frage: Was ist Aufklarung?)
  • Doğa Biliminin Metafizik Temelleri, (Grundlegung zur Metaphysische Anfangsgründe der Naturwissenschaft)
  • Pratik Aklın Eleştirisi, (Kritik der practischen Vernunft)
  • Yargı Gücünün Eleştirisi, (Kritik der Urteilskraft)

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu