GenelNedir

Felsefe Nedir?

İnsanlar ilk çağlardan beri çevrelerini gözlemlemeye, sonrasında da anlamlandırmaya çalışmışlardır. Bu anlam verme çabası düşünmelerine ve bazı çıkarımlarda bulunmalarına yol açmıştır. İşte felsefenin doğuşu bu vesile ile olmuştur. Peki felsefe Nedir? Felsefe; kelime anlamıyla “bilgelik sevgisidir”. Birçok filozofa ve felsefeciye göre felsefe, sürekli yolda olmak, sorular sormaktır. Felsefe sistemsel olarak ilk defa Antik Yunan’da ortaya çıkmıştır. Bilinen ilk filozoflar Thales, Anaksimandros ve Anaksimenes’tir. Onların oluşturduğu felsefe okuluna “Milet Okulu” adı verilir. Milet bugünkü Aydın’ın Didim ilçesinde yer almaktadır.

İlk filozoflar dünyayı genellikle doğada gördükleri maddeler ile açıklamaya çalışmışlardır. Thales varlığın ana unsurunu “su“, Anaksimandros “sonsuzluk“, Anaksimenes ise “hava” ile açıklamaya çalışmıştır. Milet Okulundan sonra sırasıyla;

İlgili Makaleler
  • Pisagor Okulu,
  • Efes Okulu,
  • Elea Okulu,
  • Atomculuk ve
  • Sofistler gelir.

Antik Yunan felsefesinde Sokrates bir dönüm noktasıdır. Sokrates’ten önceki tüm düşünürlere Sokrates Öncesi Düşünürler denilmektedir. Sokrates’ten sonra ise;

Platon
  • Platonculuk,
  • Aristoteles,
  • Hellenistik Felsefe,
  • Şüpheciler,
  • Stoacılar,
  • Epikürcüler ve
  • Kinikler gelir.

Orta Çağ Felsefesi

Kabaca M.S. 5. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar olan dönemi kapsar. Orta Çağ Felsefesi, felsefenin dini yorumlarla birleştiği bir dönemdir. Orta Çağ’da felsefenin amacı dini daha iyi anlamak ve yorumlamak olmuştur. Bu dönemde şüphecilik hariç Antik Çağ felsefi akımları varlığını sürdürmüştür. Şüpheciliğin hariç tutulmasının nedeni, dini skolastik düşünce yapısıdır.

Orta Çağ’da İslam Dünyası da önemli filozoflar çıkarmıştır. Bunlar arasında; İbn-i Rüşd, İbn-i Arabi, İbn-i Sina, Farabi gibi isimler sayılabilir.

Orta Çağ’da hakim olan ana felsefi akım; skolastik felsefedir. Skolastik felsefe; Hıristiyanlık dininin açıklanması ve yorumlanması üzerine kuruludur.

Rönesans Felsefesi

Rönesans Felsefesi 14. yüzyıl sonu ve 17. yüzyıl ortalarına kadar olan süreyi kapsar. Bu dönemin felsefi anlayışı, Antik Çağ düşünürlerinin eserlerini çevirmek, yeniden okumak ve yorumlamak üzerine kuruludur. Bu akıma “Hümanizm” denir.

İşte bazı önemli Rönesans filozofları:

  • Desiderius Erasmus,
  • Nikolas Kopernikus,
  • Thomas More,
  • Niccolo Machiavelli,
  • Michel De Montaigne,
  • Johannes Kepler.

Rönesans Felsefesi’nden sonra 17. Yüzyıl Felsefesi gelir. 17. Yüzyıl Felsefesi, Aydınlanma Felsefesi öncesi ona zemin hazırlayan bir dönemdir. Bazı Önemli 17. Yüzyıl filozofları:

  • Rene Descartes,
  • Blaise Pascal,
  • Thomas Hobbes,
  • Gottfried Wilhelm Leibniz,
  • Baruch Spinoza.

Aydınlanma Felsefesi

Aydınlanma Felsefesi, Rönesans ve 17. Yüzyıl Felsefesinin bir sonucudur. Bu dönemde insan aklı ön plana çıkarılmıştır. Deney, gözlem ve insan aklı ile doğru bilgiye ulaşılabileceği fikri ortaya atılmıştır. Dini skolastikten ciddi bir şekilde uzaklaşılmıştır. Modern bilimlerin doğuşunun temelleri de bu dönemde atılmıştır. Dönemin önemli filozofları şöyledir:

  • George Berkeley,
  • David Hume,
  • Immanuel Kant,
  • Jean-Jacques Rousseau,
  • John Locke,
  • Montesquieu,
  • Voltaire.

19. Yüzyıl Felsefesi

19. Yüzyıl Felsefesi, felsefenin iyiden iyiye sistematikleştiği ve çokça dala ayrıldığı bir dönemdir. Alman İdealizmi, Materyalizm, Tarihselcilik, Romantizm, Pozitivizm, Sosyalizm ve Liberalizm gibi fikir akımları ve ideolojilerin temelleri bu dönemde ortaya çıkmıştır. 19. Yüzyıl Felsefesinin önemli isimlerinin sayısı oldukça fazladır ancak en önemlileri şöyle listelenebilir:

   Artur Schophenhauer
  • Georg Wilhelm Friedrich Hegel,
  • Mihail Bakunin,
  • Karl Marx,
  • Friederich Engels,
  • Arthur Schopenhauer,
  • Pierre-Joseph Proudhon,
  • John Stuart Mill,
  • Auguste Comte,
  • Friedrich Wilhelm Nietzsche,
  • Emile Durkheim,
  • Soren Kierkegaard,
  • Charles Darwin.

20. Yüzyıl Felsefesi ise günümüze kadar devam eden fikir akımlarının temellerinin atıldığı dönemdir. Dünya Savaşları’ndan ve dönemin siyasal şartlarından fazlasıyla etkilenmiştir. Önemli 20. Yüzyıl Felsefesi akımları; yapısökümcülük, mantıksal pozitivizm, nihilizm, varoluşçuluk, yapısalcılık ve fenomenolojidir. Bazı nemli 20. yüzyıl düşünürleri:

  • Vladimir Lenin,
  • Bertrand Russell,
  • Ludwig Von Mises,
  • Ernst Bloch,
  • Karl Popper,
  • Henri Lefebvre,
  • Jean-Paul Sartre,
  • Claude Levi-Strauss,
  • Albert Camus,
  • Slavoj Zizek,
  • Michel Foucault.

 

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu