Bilgi TeknolojisiEğitimKöşe Yazım

Dünya Para Birimleri | Ülkelerin para birimleri 2020

Dünya Para Birimleri | Ülkelerin para birimleri 2020

Dünya para birimleri, para simgeleri ve kullanılan isimler, ülkelerin para birimleri kendi kullandıkları veya başka ülkelerin paralarını kullanan ülkeler hakkında küçük yazımız.

Paranın İcadı

Parayı ilk olarak kullanan uygarlık Anadolu’da yerleşmiş olan Lidyalılar’dır. Lidya Kralı Alyattes tarafından bastırılan ilk paralar, insanlık tarihinin en önemli icatlarından biri olmuştur. Para kullanılmaya başlamadan önce ticarette mal alıp veriliyordu (takas yöntemi). Genelde de bu değişimde daha önceki çağlarda Çinliler tarafından kullanılan demir ve bıçak gibi metal eşyalar kullanılmıştır. Paranın madeni olarak basılmasının, bundan esinlenerek olduğu sanılmaktadır.

MÖ yedinci yüzyılda Lidyalılar oldukça zengin bir topluluktur. Bir bakla tanesi büyüklüğünde olan ilk madeni paraların bileşiminde yüzde 75 oranında altın ve yüzde 25 oranında gümüş bulunmaktadır. Paranın ön yüzünde, kraliyet arması bulunmaktadır. Diğer yüzünde ise farklı simgeler yer almıştır ve genel olarak hepsi aynı boydadır.

İnsanlık açısından çok önemli olaylardan biri olan paranın bulunması ile, Lidyalılar, kısa süre içinde bölgede önemli bir güç haline gelmişler ve halkın refah seviyesi daha yükselmeye başlamıştır.

Paranın Kullanılması

Paranın icat edilmesi ile birlikte, artık takas dönemi kapanmış ve para, alışverişlerde kullanılan tek araç haline gelmiştir. Günümüzde hemen hemen her ülke bir isme, sınırlara ve kültürel özelliklere sahip olduğu gibi, kendi para birimine de sahiptir. Ülkeler, kültürel yapılarına ve ekonomik güçlerine bağlı olarak kendi para birimlerini kullanmaktadır.

Uluslararası ticaret yapılırken, yapılan anlaşmalara bağlı olarak hangi paranın kullanılacağı ve değeri belirlenmektedir. Bugün dünyada hemen hemen bütün ülkeler kendi para birimlerine sahiptir. Çok az ülke (genelde çok küçük veya resmen tanınmayan ülkeler), başka bir ülkenin para birimini kullanmaktadır. Örneğin Zimbabwe, Porto Riko, Ekvator, El Salvador ve Doğu Timor, Amerikan Doları kullanmaktadır.

Türk Lirası Simgesi;

Türk lirası işareti, 2012 yılında tekrar tasarlanarak güvenin ve istikrarın adresi olan “çapa (₺)” dan esinlenerek yapıldığını tasarımcısı Tülay Lale tarafından açıklanmıştır. ISO standartları gereği TRY olarak üç harfe indirgenmiştir. Kaynak: TCMB

Euro Simgesi;

Euro simgesi, Avrupa birliği ülkelerinin kullandığı para birimini Alain Billiet (Belçika) tasarlamış ve Yunan lafabesinin beşinci harfinden esinlenerek () yapılmıştır.

 

Dolar Simgesi;

Dolar simgesi, ABD yasal olarak para birimi kabul gördüğü Dolar iaşreti ise “$” dir. Dolar simgesinin anlamı nedir? Simgenin ilk olarak görülmesi 1700 yılların sonlarına doğru İngiliz ve Amerikalı tüccarlar tarafından kullanıldığı görülmektedir.

Para birimi Dolar olan ülkeler;

  • ABD
  • BONAİR, SINT EUSTATIUS VE SABA
  • DOĞU TİMOR
  • EKVADOR
  • EL SALVADOR
  • GUAM
  • HAİTİ
  • KUVEYT
  • MARSHALL ADALARI
  • MİKRONEZYA
  • PANAMA
  • PALAU
  • TURKS VE CAİCOS ADALARI
  • VİRGİN ADALARI (İNGİLİZ VE ABD)

Para Birimleri

Bugün bakıldığında 200’ün üzerinde para birimi bulunmaktadır. Bunların içinde en fazla bilineni ve uluslararası ticarette yaygın olarak kullanılanı Amerikan Doları’dır. Bu para birimini, Avrupa Birliği ülkelerinde kullanılan Euro takip etmektedir. Euro, Fransa, Almanya, Avusturya, İtalya, Hollanda, Malta, Portekiz, Yunanistan, Belçika, Estonya, İspanya, Finlandiya ve Lüksemburg gibi Avrupa Birliği’ne dahil ülkelerde kullanılmaktadır. Ancak Kuzay İrlanda ve Avrupa Birliği ülkesi olmasına rağmen İngiltere’de Sterlin kullanılmaktadır. Japonya’nın para birimi ise Yen’dir.

Bir kuzey Amerika ülkesi olan Kanada, kendi para birimi olan Kanada Doları’nı kullanmaktadır.

Fransa’ya gelince. Avrupa Birliği kurulmadan önce Fransa, para birimi olarak Fransız Frangı’nı kullanıyordu. Şimdi Euro kullanmaktadır. Ancak bugün, Fildişi Sahili, Gabon, Kongo, Mali, Senegal, Çad ve Nijer gibi Afrika ülkeleri Fransız Frangı’nı kullanmaya devam etmektedir.

Avrupa Birliği’ne üye olmayan İsviçre’de para birimi olarak İsviçre Frangı kullanılmaktadır.

Türk Lirası’na gelince, para birimimiz sadece ülkemizin ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin resmi parasıdır.

Aşağıda bu sayılanlar dışında diğer birkaç ülkenin para birimi, dünya para birimleri örneği olarak verilmektedir:

Ülkeler ve Para Birimleri isimleri;

  • Arjantin: Arjantin Pezosu
  • Avustralya: Avustralya Doları
  • Azerbaycan: Azerbaycan Manatı
  • Bahreyn: Bahreyn Dinarı
  • Belarus: Belarus Rublesi
  • Brezilya: Brezilya Reali
  • Filipinler: Filipin Pezosu
  • Hindistan: Hint Rupisi
  • Kazakistan: Tenge
  • Kuveyt: Kuveyt Dinarı
  • Macaristan: Forint
  • Maldivler: Rufiyaa
  • Norveç: Norveç Kronu
  • Singapur: Singapur Doları
  • Türkmenistan: Yeni Manat
  • Ukrayna: Grivna
  • Çek Cumhuriyeti: Çek Korunası
  • Çin: Yuan
  • İsveç: İsveç Kronu

Günümüz dünyasında en yaygın kullanılan para birimi Amerikan Doları’dır.

İlgili yazı: Cansuyu kredisi veren bankalar göz atmanızda fayda var.

 

Sanal para birimleri

Sanal para birimi , bugünün para dünyasında, 2009 yılında bir Japon programcının geliştirdiği Bitcoin teknolojisi ile başlayan ve bu teknolojiyi esas alarak üretilen ve yüzlerce sanal para birimine ulaşılan bir finansal yeniliktir. Bu sanal para birimlerinin hemen hemen tamamı, Bitcoin tekknolojisi mantığı ile çalışmaktadır. Çok az bir kısmı ise teknik özellikler açısından farklılık göstermektedir.

bitcoin madenciliği
Bitcoin (btc)

Burada tartışılan çok önemli bir nokta bulunmaktadır: sanal para birimlerinin hiçbiri, belli bir yasal düzenlemeye dayanmamaktadır ve bu açıdan bu paralara sahip kişiler açısından birçok risk taşımaktadır. Ancak buna rağmen mevcut ödeme araçlarına göre sanal para birimleri farklı faydalar sağlamaktadır ve gittikçe yaygınlaşmaktadır.

Sanal paralar, ya da kripto paralar, merkezi bir otoriteye veya Merkez Bankası gibi resmi bir makama bağlı değildir. Bu paraların üretilmesi, kullanıcı temelli bir modele sahiptir ve belli bir üretim sınırı vardır. Örneğin yayınlanan Bitcoin protokolünde, “21 milyon Bitcoin bulunabilir” maddesi yer almaktadır. Bu paraya talebin artması da bu nedenledir. Çünkü bulunması giderek zorlaşmaktadır.

Sanal para birimlerinin altyapılarını oluşturan teknoloji ve madencilik faaliyetleri, tamamen yeni kavramlardır. Bu bakımdan yakın gelecekte, sanal para birimlerinin kaydi paranın yerini alması ve mevcut para politikalarını etkisiz kılması beklenmemektedir.

Kripto paraların güvenliği, blockchain denilen bir teknolojiye dayanmaktadır.

 

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu