Bilim

David Hume ve Felsefe

David Hume ve Felsefe... “En canlı düşünce bile en donuk duyumdam daha aşağı seviyededir.” sözünü daha önce  duydunuz mu? İnsanın 2 tür algılayış biçimi olduğunu savunan Hume; bunları izlenim, yani dış gerçekliğin anlık algılanması ve fikir yani dış gerçekliğin anlık algılanmasının hatırlanması olduğunu söyler. David Hume ve Felsefe başlıklı bu yazımızda “David Hume Kimdir ?”, “Ahlak Felsefesi”, “Bilgi Felsefesi” ve “Din Felsefesi” başlıklarımız altında Hume ve onun felsefe anlayışına yakından bakacağız. İyi okumalar…

David Hume 1

İlgili Makaleler

Tarif Felsefesi Nedir ? Başlıklı Yazımızı Buradan Okuyabilirsiniz.

David Hume Kimdir ?

David Hume Kimdir? sorusuna cevap olarak,  (26 Nisan 1711 – 25 Ağustos 1776),  David Hume,1711 yılında Edinburgh’da dünyaya gelen İskoçyalı filozof, tarihçi ve ekonomisttir. Edinburg Üniversitesi’nde eğitimini tamamlayan Hume, edebiyat ve hukuk ile ilgilenmiştir. Kısa bir süre ticaretle uğraştıktan sonra 1734 yılında Fransa’ya gitmiştir. Burada en önemli çalışması olan “İnsan Doğası Üzerine Bir İnceleme”  adlı eserini yazmıştır.

Yazdıklarının çoğunluğu felsefe, siyaset ve tarih ile ilgilidir. Ancak nüfus, para ve uluslararası ticaret konularında da birçok makale yazmıştır. “Ahlak ve Siyaset Üstüne Denemeler”, “Ahlak İlkeleri Üstüne Araştırma” ve “Siyasi Söylevler” adlı eserleri Hume’un bir filozof olarak ün kazanmasını sağlamıştır. David Hume, John Locke ve George Berkley’den etkilenmiştir.

David Hume ve Felsefe anlayışına yakından bakalım. O, duygudaşlığı esas alarak, iyi bir eylemin ahlak bakımından onaylanmasını sağlayan,o eylemin toplumla kurduğu duygudaşlık ilkesidir der. Bir diğer yaklaşımı ise akıl içindir. Ona göre akıl yalnızca istemekte olduğumuz şeylere nasıl ulaşabileceğimizi gösterir ve tutkuların kölesidir. Böylece David Hume kimdir ? sorusuna genel bir cevap çerçevesi çizdik.

2017 45.jpgLarge

Bilgi Felsefesi

Bilgi Felsefesi, David Hume ampirist akımının önemli temsilcilerindendir. O, bilginin kaynağı olan idelerin doğuştan geldiğini ileri süren rasyonalistlerden farklı olarak, bu idelerin dış dünyaya dair duyumlar olduğunu savunur. Bilgi görüşünde Locke ve Berkley çizgisindedir ancak bilgi anlayışını onların felsefelerinin ötesine taşımıştır. Locke’un temsili algı teorisini reddeder. Ayrıca Berkley’in ruhsal cevher fikrini reddeder.  Hume’un  Bilgi Felsefesi için izlenimi olmayan bir ruhsal cevherden söz edilemez.

Ahlak Felsefesi

Ahlak Felsefesi ve Hume’un bu konudaki yaklaşımını anlayabilmek için öncelikle bir insanın ahlaki yapısını anlayabilmemiz; bunun için de onun için eylemlerine bakmamız gerekir. Eylemler insanın ahlaki içsel yapısının dışa vurumudur. Hume için ahlaklılık bir duygu durumudur. Ahlaki değer yargılarının ortaya çıkmasında ilk olarak duygu, ikinci olarak ise akı rol oynar. Ahlak yararlı ve zararlı davranışlarımız hakkında bilgi verebilir ancak bu değer yargılarımız akıldan değil duygulardan kaynaklanmaktadır. Bu duygu, duygudaşlık (sympathie)dır. David Hume ve Felsefe dendiğinde akla gelmesi gereken bir diğer konu da Din Felsefesi‘dir.

Din Felsefesi

Din Felsefesi , David Hume’a göre dinin kaynağın geleceğe dair bilgisizlik ve ölüm korkusu meydana getirir. Ona göre, bilgisizlik ve buna dayanan korkular ortadan kaldırıldığında din de etkisini yitirecek ve insanların dine ihtiyacı kalmayacaktır. Hume’a göre Hıristiyanlık tarih boyunca insanlığa büyük zaralar vermiştir. David Hume din kavramını ele alırken, tanrı hakkındaki iki temel kabullenmeyi eleştirir: Zorunlu varlık algısı ve Tasarım delili” Onun için hem tanrının varoluşu hem de onun doğası hakkında bileceğimiz şeyleri izlenimlerimize dayandıramayız. Dolayısıyla bu bilgiler safsatanın ötesine geçemez. Onun din felsefesi, her şeye gücü yeten bir tanrının varlığı ile dünyada bulunan kötülüğün bir arada bulunmasının bile tanrının olamayacağına bir kanıt olduğunu söyler.

Kaynak:  https://www.academia.edu/5804917/David_Humeun_Ahlak_Felsefesi

https://dergipark.org.tr/en/pub/flsf/issue/48610/617545

 

 

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu