BilimEğitimGenel

Çoklu zeka kuramı nedir? 8 Çoklu Zeka Teorisi

Çoklu zeka kuramı, Gardner çoklu zeka kuramı

Çoklu zeka kuramı, insan aklının dünyadaki bazı olgulara, seslere ve nesnelere nasıl tepkide gösterdiği ve bu içeriği nasıl içselleştirip zihinde yorumladığını açıklamaya çalışır. 8 zeka çeşidini beraber inceleyelim!

 

İlgili Makaleler

coklu zeka kurami nedir

8 Çoklu Zeka Kuramı

Çoklu zeka kuramı 1983 senesinde ortaya atılan bir modeldir. Kuramla ilgili çalışmalar Howard Gardner tarafından yapılmıştır. Gardner çoklu zeka kuramına göre zeka tek ve dominant olan bir yetenek olarak kabul edilmemelidir. Zeka, farklı ve özel boyutlardan meydana gelen bir yapıya sahiptir. Bilişsel yeteneklerin geniş bir yelpazeye sahibi olduğu belirtilmektedir. Bilişsel yetenekler arasında sanıldığı gibi kuvvetli bir ilişki bulunmamaktadır.

Bilişsel yetenekler arasında zayıf bir korelasyonun olması, bir yeteneğe sahip olan kişinin diğer kabiliyete de sahip olmayabileceğini göstermektedir. Çarpım tablosunu çok iyi yapan bir çocuk diğer bir işte başarılı olmayabilir. Bu durum o çocuğun başarısız olduğu veya zekasının yetersiz olduğu manasına gelmez. Bu kuram Gardner tarafından ortaya atıldığından beri çok ciddi eleştirilere maruz kalmıştır.

1. Sözel- Dilsel Zeka:

Sözcükleri ve dili kullanma yeteneğidir. Yazma, sözcüklerin anlamlarını öğrenme, etkili konuşma, sözlük kullanma, bir tartışmayı yönetme, sunu yapma gibi etkinlikler bu zekanın kapsamı içindedir.

2. Mantıksal- Matematiksel Zeka:

Mantığı kullanma yeteneğidir. Akıl yürütme, soyut problemler çözme, beyin fırtınasında düşünce üretme, matris, çizelge ve şema hazırlama, şifre tasarlama, kodlama, bulmaca hazırlama gibi etkinlikler bu zeka türünün özelliklerindendir.

3. Bedensel- Kinestetik Zeka:

Fikirleri, duyguları ifade edebilmek için vücutlarını kullanabilme ve bu biçimde problem çözebilme yeteneğidir. Bu zeka alanı güç, esneklik, hız, el yeteneği, koordinasyon gibi beceriler içermektedir. Bedensel zekaya sahip kişiler bir olayı gözlemekten çok katılımı tercih ederler. Bir şeyi en iyi yaparak yaşayarak öğrenirler. Hareketlidirler. El yeteneği gerektiren etkinliklerde beceriklidirler. Oyuncu, sporcu, dansçı, heykeltıraş, tamirci, cerrah bu zeka alanının meslek grupları içerisinde yer alır.

4. Müziksel- Ritmik Zeka:

Beste yapabilme, enstrüman çalabilme, şarkı söyleyebilme, duygularını müzikle ifade edebilme, ritim tutabilme gibi etkinlikler bu zeka kapsamı içindedir.

5. Görsel- Uzamsal Zeka:

Bu zekaya sahip insanlar; renkler, resimler, şekiller ve dokular konusunda gelişmiştir. Resim yapma, karikatür çizme, yap-boz hazırlama, afiş-pano hazırlama, fotoğraf albümü hazırlama gibi etkinlikler bu tür zekanın kapsamındadır.

6. Doğacı Zeka:

Doğal dünyada bulunan, hayvan, bitki veya hava oluşumları gibi farklı türde şeyleri tanımlama ve ayırma becerisini kapsar. Bu zeka türüne olan insanlar doğal dünyadan cisim toplayıp doğayı gözlemleme, çevredeki değişiklikleri fark etme, evcil hayvan bakımı ve ilgili faaliyetlere katılmaktan hoşlanır. Doğa olaylarına karşı meraklıdır. Botanikçi, çiftçi, avcı, izci, arkeolog, jeolog bu zeka alanının meslek grupları içerisinde yer alır.

7. Sosyal Zeka:

Diğer bireylerle daha sağlıklı ve tutarlı ilişkiler kurabilmektir. Politikacılar, öğretmenler, psikologlar, lider görevindeki bireyler bu zeka türünü çok sık kullanır. Tartışma, grup çalışması, gösteri düzenleme gibi etkinlikler bu tür zekanın kapsamı içindedir. İnsanların ruh hallerini, isteklerini, niyetlerini tanıma ve anlama yeteneğidir.

8. İçsel Zeka:

Kişinin kendisini tanıması, neyi nasıl yapacağını bilmesi ve sınırlarını tanıma bu zeka türünün birer göstergesidir. Günlük tutma, kendisine hedef belirleme, öz eleştiri yapma, kişisel etki-tepki şemasını düzenleyebilme gibi etkinlikleri içeren bir zeka türüdür.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu