Genel

Ağaç Aşı Çeşitleri

Ağaç aşı çeşitleri tek bir ağacın farklı meyveler vermesini sağlayan yöntemlerdir. Basit tanımı ile yetiştirmek istediğiniz meyvenin ağacından bir dal keserek, üretim amacıyla kullanacağınız ağaca aşı yoluyla o dalın tutunmasını sağlamaktır.

Üretmek istediğiniz meyve ağacından aldığınız dala aşı kalemi denir. Aşı kalemlerinin tutunacağı ağaca da anaç denir. Bu yöntem dünyada bahçecilikle uğraşan herkesin kullandığı evrensel bir yöntemdir. Aşılama modern çağda ortaya çıkmış bir yöntem değildir. M.Ö. tarihlerinde aşılama yönteminin kullanıldığını kanıtlayan farklı yazıtlar mevcuttur.

Kökleri çok eskilere dayanan aşılama yöntemi birbirinin aynı ağaç türlerinde yapıldığında daha verimlidir. Fakat farklı türden ağaçlar arasında da yapılabilir. Gelişen teknoloji aşılama yöntemlerinin de ilerlemesini sağlamıştır.

Ağaç Aşı Çeşitleri Nelerdir?

Farklı ağaç türlerine göre kurallar vardır. Örneğin çam ağacının iğnelerini baz alarak yapılan aşılama yöntemi bunlardan biridir. Ağaç aşı çeşitleri içerisinden çam ağacı aşıları yapılacaksa, beş iğne yapraklı çam ağaçları yine beş iğne yapraklı çam ağaçları ile aşılanmalıdır.

Bir ağaçtan alınan dal ile anaç ağaca aşılama yapıldığında anaç ağacın yapısında herhangi bir değişiklik olmaz. Sonradan eklenen dal ile bağlantı kurabilmek için ortak damarlar oluştururlar. Eğer anaç ağaç ortak damarlarla kurabilecek bir bağlantı bulamazsa aşılama yapılamamış olur.

Aşılama için genellikle tomurcuklanma sürecinin bitişi ya da başlangıcı beklenir. Kış aylarında aşılama daha çok olur ve ağaçların yapraklarını dökmesini beklerler.

Ağaç Aşılama Ne Zaman Yapılır

Ağaç aşılama genellikle kış aylarında ya da bahar dönemlerinde yapılır. Bazı ağaçlar için yaprak dökme mevsimi beklenir. Ağaç aşı çeşitleri sağlıklı ve bol meyve veren ağaç çeşitlerinin uzun yıllar boyunca yaşatılmasını hedefler ve bunun için çalışılır.

Aşılama sayesinde bir ağacın en verimli, en iyi özellikleri alınarak gelecek kuşaklara aktarılmış olur. Her bahçesi olanın yapabileceği kadar basit bir yöntem olduğundan dolayı nesli tükenmek üzere olan ağaçların da çoğalması ve sayısının artması için aşılama yöntemi kullanılır. Böylece ağaçların tehlikeye girmesi de engellenmiş olur.

Ayrıca aşılama sayesinde ağaç çeşitleri artar ve fazla verimli olmayan ağaçlar da anaç ağaç konumunda daha faydalı olabilirler. Bir ağacın meyve verme süreci uzun bir süreçtir. Tohumların olgunlaşma süresi ağaçtan ağaca değişir ve kısa süreli değildir. Aşılama yöntemiyle bu süre kısaltılabilir ve aynı olgunluğa ve lezzete sahip meyveler kısa sürede yetiştirilir.

Meyve veren ağaçların olgunlaşma süresi 10 yıla kadar sürebilirken aşılama yöntemiyle bu süre 4 yıla kadar indirilmiştir. İklimler de ağaçların yetişmeleri açısından önemlidir. Toprak cinsleri de bu konuda belirleyicidir. Her ağaç her toprakta yetişmez.

Fakat aşılama sayesinde bir toprakta yetişmeyen ağacın dalını o toprakta yetişen ağaçlardan birine aşılarsak toprak sorununu da çözmüş oluruz. Olumsuz olan durumu aşılama sayesinde olumlu koşula dönüştürmüş oluruz.

Ağaç Aşılama Hangi Aylarda Yapılır?

Ağaçların aşılama dönemi genellikle yaprak dökme mevsimlerinde ve kış aylarında yapılır. Aşılama yöntemlerinin en fazla avantaj gösterdiği ağaç türleri meyve ağaçlarıdır. Ağaç aşı çeşitleri yalnızca meyve üretimi için değil ağaçları hastalıklardan korumak ve iyileştirmek için de kullanılır.

Aşılama yöntemlerini şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Göz aşısı
  • Kalem aşısı

Meyve ağaçlarında en çok kullanılan yöntem göz aşısıdır. Burada göz derken bahsedilen üretmek istediğimiz meyvenin ağacından aldığımız daldır. Bu dal anaç ağaca yerleştirerek damarlar yoluyla bağlantı oluşumu sağlanır ve tek bir ağaçta birden fazla tür yetiştirilmiş olur. En fazla uygulanan yöntemlerden biridir ve belirli zamanlarda yapılan farklı şekilleri vardır. İlkbahar ve sonbahar dönemlerinde çeşitli göz aşıları yapılır.

Kalem aşısı da yine aynı şekilde üretici ağaçta sürgün yoluyla büyüyen dal kesilerek anaç ağaca yerleştirilmek suretiyle yapılır. Burada püf nokta dalın ağacın içerisinde halkaların bulunduğu kısma denk gelecek şekilde bağlantısının yapılmasıdır.

Ağaç Aşılama Takvimi

Ağaç aşılama belirli mevsimlere ve zamanlara göre yapılır. Aşılamayı yapmak için en uygun zaman beklenerek aşının boşa gitmemesi hedeflenir.

Ağaç aşı çeşitleri uygulaması basit ve verimli yöntemlerdir. Aşılama yapıldıktan sonra iş hemen bitmez ve ağacı dış etkenlerden örneğin güneş ışığı ve yağmurlardan korumak gerekir. Eğer güneş ışığını direkt açıdan alırsa yeni aşılanmış dalın büyümek için gereksinimi olan neme ulaşmasına engel olur ve böylece aşı işe yaramaz hale gelir.

Budama yaparak da aşılanmış dalların daha hızlı gelişmesine yol açılabilir. Aşılamadan sonra aşılanan bölge bantlandığı için belirli bir süre sonra büyümenin önüne geçmemesi için bu bantlar çıkarılır. Aşılama her zaman tutar diye bir durum yoktur. Eğer anaç ağaca yerleştirilen dal ile uyumsuzluk oluşursa aşı işe yaramayabilir.

Anaç ağaca yerleştirilen dalın da olması gerekenden büyük ya da küçük olması aşılama sürecini olumsuz şekilde etkileyebilir. Aynı türe ait ağaçlara birden fazla aşılama yapılabilir. Örneğin aynı elma ağacında hem kırmızı hem de yeşil elma yetişebilir.

Aşılama hem ürün çeşidini arttıran hem de ağaçların neslinin korunmasını sağlayan verimli bir yöntemdir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu